Labmedya - Laboratuvar ve Sağlık Gazetesi

Araştırmanın merkezinde Müller glia adı verilen özel retina destek hücreleri bulunuyor. Bu hücreler retinanın yapısal bütünlüğünü koruyor, sinir hücrelerinin metabolik ihtiyaçlarını destekliyor ve doku dengesinin sürdürülmesinde görev yapıyor. Zebra balığı gibi bazı canlılarda Müller glia hücreleri, retina hasarından sonra yeniden programlanarak yeni sinir hücrelerinin oluşumuna katkıda bulunabiliyor. Ancak memelilerde bu yenilenme kapasitesi oldukça sınırlı. Araştırmacılar, PROX1 proteininin retina hücreleri arasındaki aktarımının Müller glia hücrelerinin rejeneratif davranışlarını baskılayan mekanizmalardan biri olabileceğini belirledi.

Bilim insanları PROX1'in hücreler arası aktarımını engellemeye yönelik deneysel bir yaklaşım geliştirdi. Fareler üzerinde gerçekleştirilen çalışmalarda, bu müdahalenin Müller glia hücrelerinin yeniden programlanmasını desteklediği ve belirli retina nöronlarının oluşumuyla ilişkili süreçleri harekete geçirdiği gözlendi. Araştırmacılar ayrıca retinitis pigmentosa adı verilen kalıtsal retina dejenerasyonunun fare modelinde yöntemin etkilerini değerlendirdi. Sonuçlar, yeni retina sinir hücrelerinin oluşabildiğini ve görsel işlev kaybının ilerlemesinin geciktirilebildiğini gösterdi. Bu bulgular, yetişkin memeli retinasında tamamen kaybolduğu düşünülen bazı onarım mekanizmalarının belirli moleküler müdahalelerle yeniden etkinleştirilebileceği ihtimalini gündeme getiriyor.

Ancak bu gelişme, körlüğün tedavi edildiği veya insan gözünün artık kendini yenileyebildiği anlamına gelmiyor. Araştırma fare modellerinde gerçekleştirildi ve oluşan yeni sinir hücrelerinin uzun vadede ne kadar işlevsel kaldığı, karmaşık görme devrelerine nasıl bağlandığı ve yöntemin insanlarda güvenli olup olmayacağı henüz kesinleşmiş değil. Ayrıca PROX1 birçok biyolojik süreçte görev alan önemli bir düzenleyici protein olduğu için hedeflenmesinin istenmeyen etkileri de dikkatle incelenmeli. Yine de çalışma, retina hastalıklarında yalnızca mevcut sinir hücrelerini korumak yerine, gözün kendi destek hücrelerinden yeni nöronlar oluşturmayı hedefleyen tedavilerin geliştirilebileceğine dair önemli bir araştırma yönü sunuyor.

Kaynak: https://www.nature.com/search?q=Restoration+of+retinal+regenerative+potential+of+Muller+glia&utm_