Labmedya - Laboratuvar ve Sağlık Gazetesi

2016 yılında, Oxford Üniversitesi’nin Nuffield Klinik Nörolojik Bilimler Bölümü PRECEYES Ameliyat Sistemi’nin klinik testlerine başladılar. Yani retina üzerinde göz küresinin arkasından ameliyat yapabilen bir robot tasarladılar.  Araştırmacılar, robot yardımıyla yapılan ameliyatın detaylarını Nature Biomedical Engineering dergisinde yayımladılar.

Bir cerrah PRECEYES sisteminin mobil kolunu kontrol etmek için bir çubuk kullanıyor. Doktorlar bu kola, robotik olduğu için, birçok aleti ekleyebiliyorlar ve ellerini en iyi şekilde kullanabilen cerrahların bile sıkıntı çekmesine neden olacak herhangi bir hafif titremeye bile neden olmuyor.

Çalışmalar için araştırmacılar, retinalarından membran alınması gereken 12 hastanın listesini çıkardılar. Çalışmanın yazarlarının notlarına göre bu prosedür yeterince rutindi. Doktorlar altı hastayı geleneksel yolla ameliyat ederken geri kalan hastaları ise robot yardımı kullanarak göz ameliyatı yaptılar.

Ameliyatlar gözbebeğinin üzerine doğru, cerrahın ışık verdiği yere, küçük bir kesikle başladı. Robotik versiyonda ise cerrahlar kesiği robot aracılığıyla 1 mm’den daha az bir çapta gözbebeğinin altında açtılar. Böylelikle membran ve retina birbirinden ayrıldı ve daha sonra membran gözden kesiğin açmış olduğu aynı delikten çıkarıldı. Robotsuz ameliyatlarda bu işlemi cerrah kendi yaptı, yani mikrocerrahi aletlerini mikroskop üzerinden bakarak kullandı.

12 ameliyat da başarılıydı, Oxford basın duyurusuna göre bazılarında  robot normalden daha başarılıydı. Çalışmanın ikinci aşamasında ise cerrahlar robotu hastaların görme yetilerini kaybetmelerine neden olabilecek retina altında hemorajileri tedavi etmek için kullandılar. Ameliyatlar burada da başarılı oldu.

Robot destekli göz ameliyatları geleneksel olanlara oranla üç kat daha uzun sürdü, ancak çalışmanın lideri Robert MacLaren New Scientist’de yaptığı açıklamaya göre bunun nedeni cerrahların robota alışık olmadıkları ve dikkati bozmamak için daha yavaş hareket edilmesiydi.

Çalışmalar sayesinde araştırmacılar PRECEYES’ı rutin prosedürler için kullanabileceklerinin kanıtını ellerinde bulunduruyorlar. Bu yüzden şimdiki hedefleri daha zorlu ameliyatlar, belki de şu an imkânsız olarak görülenler.

MacLaren basın duyurusunda, “Yeni hedefimiz robotik cerrahi aletini retinanın yaraya ait bir gen tedavisinin kesin ve minimal olması için kullanılması. Bu da bir başka ilklerden biri olacak ve 2019’un başlarında başlanacak bir çalışma olacak,” dedi.

MacLaren New Scientist’e yaptığı konuşmada PRECEYES’ın cerrahların doğrudan kan damarlarının engelini kaldırabilmelerinde ya da hastanın optik sinirlerine tedaviyi doğrudan enjekte edebilmeleri konusunda her iki operasyonun da şu an için imkânsız olduğunu söyledi. PRECEYES şu anda geliştirilmekte olan birçok robot cerrahtan sadece biri ve genel olarak insan meslektaşları kadar hızlı çalışamayabilirler. Hassasiyetleri olabilecek riskleri düşürdüğü gibi aynı zamanda daha farklı tiplerde daha önce yapılması imkânsız olan ameliyatlar için yeni kapılar açabilirler. 

Kaynak: Futurism