Labmedya - Laboratuvar ve Sağlık Gazetesi

Araştırmacılar, "Maturation Phase Transient Reprogramming" (MPTR) adı verilen çığır açıcı bir yöntem sayesinde, insan deri hücrelerini biyolojik olarak tam 30 yıl geriye götürmeyi başardı. Bu keşfi diğerlerinden ayıran en kritik nokta, hücrelerin gençleşirken asıl kimliklerini ve işlevlerini kaybetmemesidir. Geleneksel yöntemlerde hücreler kök hücreye dönüştürülerek temel görevlerini bırakırken, bu yeni teknikle hücreler hem gençleşiyor hem de deri hücresi gibi davranmaya devam ederek doku bütünlüğünü koruyor.

Bu keşfin temelinde, hücrelerin "gençlik dönemlerine ait bilgileri" bir tür hücresel hafızada sakladığı teorisi yatıyor. Bilim insanları, hücrelerin içindeki biyolojik saati manipüle ederek bu hafızayı tetiklediler ve hücrenin yapısal proteinlerini, özellikle cilt sağlığı için kritik olan kolajen üretimini genç bir birey seviyesine çıkardılar. Laboratuvar ortamında yapılan deneylerde, bu yöntemle "yeniden programlanan" hücrelerin yaraları çok daha hızlı iyileştirdiği ve yaşlı hücrelerin gösterdiği fonksiyonel kayıpları tamamen ortadan kaldırdığı gözlemlendi. Bu durum, yaşlanmanın sadece fiziksel bir yıpranma değil, müdahale edilebilir bir kodlama süreci olduğunu kanıtlıyor.

Gelecekte bu teknolojinin klinik uygulamalara aktarılması, tıp dünyasında köklü bir paradigma değişimine yol açabilir. Sadece estetik kaygılarla değil, özellikle Alzheimer, kalp hastalıkları ve yaşa bağlı görme kayıpları gibi kronik sorunların tedavisinde bu "geri sarma" mekanizması hayati bir rol oynayabilir. Uzmanlar, bu gelişmeyle birlikte insan ömrünün uzamasından ziyade, yaşam kalitesinin yaşlılık döneminde en üst seviyede tutulabileceği bir dönemin kapılarını araladıklarını vurguluyor. Yaşlanmanın artık kaçınılmaz bir biyolojik çöküş değil, geri döndürülebilir bir süreç haline gelmesi, modern tıbbın en önemli dönüm noktalarından biri olarak tarihe geçmeye aday görünüyor.

Kaynak: Diljeet Gill et al., "Multi-omic rejuvenation of human cells by iterative transient reprogramming", eLife Journal (2022).