Labmedya - Laboratuvar ve Sağlık Gazetesi

Dünya Sağlık Örgütü’ne (DSÖ) bağlı Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı (IARC), toplumun beslenme alışkanlıklarını doğrudan etkileyecek bir rapor yayımlayarak işlenmiş etleri en yüksek kanserojen risk grubu olan Grup 1 kategorisine dahil etti. Sosis, salam, pastırma ve jambon gibi ürünlerin yer aldığı bu liste; tütün ürünleri ve asbest gibi maddelerle aynı bilimsel kanıt düzeyinde değerlendiriliyor. Bu sınıflandırma, söz konusu gıdaların kansere, özellikle de kolorektal kansere yol açtığına dair kanıtların tartışmasız bir noktaya ulaştığını gösteriyor.

Bu gıdaların taşıdığı sağlık riskinin temelinde, üretim aşamasında uygulanan kimyasal süreçler yatıyor. Etlerin korunması ve tatlandırılması için başvurulan kürleme, tuzlama ve tütsüleme gibi yöntemler, vücutta DNA hasarına yol açabilen nitrozamin gibi kimyasal bileşiklerin oluşumunu tetikliyor. Bilim insanları, bu kimyasal dönüşümlerin zamanla hücresel düzeyde bozulmalara neden olduğunu ve bunun da doğrudan kanser gelişimini tetiklediğini vurguluyor.

Gıdalardaki tehlike sadece fabrikasyon işlemlerle sınırlı kalmayıp pişirme yöntemleriyle de katlanıyor. İşlenmiş etlerin yüksek ısıda ızgara yapılması veya kızartılması, kanserojen etkisi bilinen heterosiklik aminlerin miktarını artırıyor. Sağlık otoriteleri, bu riskleri minimize etmek amacıyla ultra işlenmiş ürünlerden kaçınılmasını; bunun yerine balık, baklagiller veya bitki bazlı protein kaynaklarının tercih edilmesini öneriyor. Tüketim sıklığının ve porsiyon boyutlarının azaltılması, uzun vadeli sağlık bütünlüğünü korumak adına kritik önem taşıyor.

Kaynak

International Agency for Research on Cancer. IARC Monographs evaluate consumption of red meat and processed meat. World Health Organization.