Labmedya - Laboratuvar ve Sağlık Gazetesi

Psikologların ve uyku uzmanlarının araştırmalarına göre yatmadan sadece bir saat önce dijital ekranlardan uzaklaşmak uykusuzluk problemini yüzde yetmişe varan oranda azaltabiliyor. Telefon ve bilgisayar ekranlarından yayılan mavi ışık beynimize uyku vaktinin geldiğini haber veren melatonin hormonunu ciddi şekilde baskılıyor. Yatmadan önce ekran süresini kısıtladığımızda ise melatonin doğal seviyesine ulaşıyor ve sinir sistemimiz sakinleşerek çok daha hızlı ve kesintisiz bir uykuya dalmamızı sağlıyor. Zihinsel uyarımın azalması beynin dinlenme fazına geçişini kusursuzlaştırıyor.

Uzman doktorların dikkat çektiği bir diğer kritik konu ise uykuya dalış saatimizin vücudumuzdaki iltihaplanma oranlarına doğrudan etki etmesi olarak öne çıkıyor. Akşam saat on birden önce uykuya geçen kişilerin hücresel iltihaplanma seviyelerinin yaklaşık yüzde otuz oranında daha düşük olduğu bilimsel kayıtlarla destekleniyor. Bu durum vücudumuzun iç saati olarak bilinen sirkadiyen ritimle tam bir biyolojik uyum yakalanmasından kaynaklanıyor. Biyolojik olarak en verimli saatler olan gece on ile sabah iki arasında uyumak büyüme hormonunu tetikliyor ve hücresel onarımı hızlandırarak metabolizmayı ve kalp sağlığını güçlü tutuyor.

Uyku eksikliğinin bedelinin ise ertesi gün hissedilen yorgunluktan çok daha ağır olduğu klinik deneylerle kanıtlanıyor. Tıbbi araştırmalar tek bir gece bile kötü uyumanın bağışıklık sistemini yüzde yetmiş oranında zayıflattığını gösteriyor. Uykusuzluk bedendeki virüslerle ve enfeksiyonlarla savaşan doğal katil hücrelerin aktivitesini düşürürken stres hormonu kortizolü anında yükseltiyor ve bağışıklık sinyallerini bozuyor. Kısacası tıp dünyası uykuyu sadece bir dinlenme molası değil hastalıklara karşı en temel ve hayati savunma kalkanımız yani bağışıklık yakıtımız olarak tanımlıyor.

Uyku düzenimizi biyoritmimize uydurmak sağlığımız için yapabileceğimiz en masrafsız ve en etkili tıbbi müdahale olarak sağlıklı yaşam rutinlerinin merkezinde yer alıyor.

Kaynak: PNAS Dergisi 2015 "Evening use of light-emitting eReaders negatively affects sleep, circadian timing, and next-morning alertness"