Labmedya - Laboratuvar ve Sağlık Gazetesi

Bugün gıda takviyesinden kozmetiğe kadar her alanda lipozomal teknolojileri konuşmamızın nedeni, bu teknolojinin maliyet, tasarruf ve biyoyararlanım gibi ihtiyaçlarımızın çoğuna aynı anda cevap verebilmesidir. Sektörde formülasyon yaparken karşılaştığımız en büyük teknik problem, hassas aktif maddelerin (vitaminler, mineraller veya bitkisel ekstraktlar) daha ambalaja girmeden, üretim aşamasında etkinliklerini veya özelliklerini kaybetmesidir.

Üretim hattındaki yüksek sıcaklıklar, karıştırma esnasındaki mekanik stresler ya da anlık pH değişimleri, hammaddenin yapısını bozabilmektedir. Üreticiler de raf ömrü sonundaki etiket değerini koruyabilmek için formüle, olması gerekenden çok daha fazla hammadde eklemek zorunda kalmaktadır. Bu durum hem ciddi bir hammadde israfına hem de üretim maliyetlerinin gereksiz yere artmasına yol açmaktadır.

Lipozomlar tam bu aşamada koruyucu bir yapı olarak devreye girmektedir. Hücre zarı yapısını taklit eden bu mikroskobik veziküller, aktif maddeyi kendi içinde dış ortamdan izole ederek saklamaktadır. Böylece madde, üretimdeki termal ve mekanik etkilerden zarar görmeden süreçten çıkabilmektedir.

Üretim bandını sağlam atlatan bu yapılar, vücuda alındığında da mide asidi gibi engelleri kolayca aşarak %75'in üzerinde bir oranla doğrudan hücreye ulaşabilmektedir. Geleneksel yöntemlerle üretilen maddelerde bu oranın %10 civarında kaldığı düşünüldüğünde, harcanan paranın ve hammaddenin büyük bölümünün boşa gidebildiği görülmektedir.

Aktif maddeleri lipozomal formda üretmenin bir diğer avantajı ise geleneksel, yüksek konsantrasyonlu dozajların çok daha altında miktarlar kullanılarak aynı, hatta daha kararlı klinik sonuçların elde edilebilmesidir. Bu yöntem, üreticiyi yüksek hammadde maliyetlerinden, büyük depolama yüklerinden ve üretim esnasındaki stabilite risklerinden kurtarmaktadır. En önemlisi de tüketicinin üründen tam fayda almasını sağlayarak israfı önlemektedir.

Artık gıda takviyesi, kozmetik ve veterinerlik sektörlerinde rekabet; etiket üzerindeki miligram değerleriyle değil, o maddenin ne kadarının gerçekten emildiğiyle ölçülmektedir. Tüketici de bu konuda eskisinden çok daha bilinçlidir.

Ancak yerli gıda takviyesi ve kozmetik endüstrisinin şu an ciddi bir kör noktası bulunmaktadır. Yüksek maliyetlerle yurt dışından ithal edilen lipozomal hammaddelerin gerçekten "lipozom" formunda mı geldiği, yoksa sadece fiziksel bir karışım mı olduğu her zaman doğrulanamamaktadır. Üstelik uzak üreticilerle çalışırken gümrük riskleri, navlun süreleri ve iletişim sorunları da üreticiyi zor durumda bırakmaktadır. Çoğu zaman tedarikçiye güvenmek zorunda kalınmaktadır.

Lipozomal etken madde içeren bir ürün üretmeyi planlayan üreticiler için, Türkiye'de lipozomal hammadde üretimi yapan yerli firmalardan destek almak önemli bir avantaj sağlayabilir. Kendi ürününüzü ve marka prestijinizi koruyabilmeniz, tedarikçinizle güven içinde çalışabilmeniz adına, iç veya dış piyasadan temin ettiğiniz lipozomların kalite kriterlerini bu analizleri yapabilen firmalara test ettirmeniz ve bilimsel verilerle doğrulanmasını talep etmeniz önerilmektedir.

İnovasyon heyecan vericidir; ancak bilimsel olarak kanıtlanmaya ihtiyaç duyan yönleri göz ardı edilmeden ve üretime tamamen hâkim firma ve uzmanlardan geri bildirim alınmadan çıkılan bir inovasyon yolculuğu, beklenen başarı yerine hayal kırıklığıyla sonuçlanabilir.