Labmedya - Laboratuvar ve Sağlık Gazetesi

Araştırmalar, sürekli ekran uyarımının beynin hafıza ve öğrenmeden sorumlu bölgesi olan hipokampusun aktivitesini azaltabileceğini gösteriyor. Bu durum, uzun süreli hafıza oluşumunu ve bilgiyi anlamlandırma süreçlerini olumsuz etkileyebiliyor. Uzmanlara göre dijital içerik bombardımanı, beynin bilgiyi derinlemesine işleme kapasitesini zayıflatıyor.

Çalışmalar ayrıca dikkat süresinin kısalmasının çalışma belleği üzerinde baskı yarattığını ortaya koyuyor. Gün içinde sürekli uygulama değiştirmenin “multitasking” olarak algılansa da aslında bilişsel aşırı yüklenmeye yol açtığı ifade ediliyor. Beyin, aynı anda birden fazla göreve odaklanmaya çalıştığında verimlilik düşerken zihinsel yorgunluk artıyor.

Nörobilim araştırmalarına göre, beyin kullanılmayan sinirsel devreleri enerji tasarrufu amacıyla zamanla zayıflatabiliyor. MRI çalışmalarında yoğun dijital maruziyetin hafıza, karar verme ve derin düşünme becerilerinde ölçülebilir düşüşlerle ilişkili olduğu görüldü. Bu etkinin yalnızca ileri yaşlarda değil, özellikle 20–35 yaş arası sürekli çevrimiçi bireylerde daha belirgin olduğu belirtiliyor.

Uzmanlar sorunun teknolojinin kendisi değil, beynin sürekli pasif alıcı modunda kalması olduğunu vurguluyor. Bilgiyi anlamlandırmadan tüketmek, kısa süreli dopamin artışı sağlasa da uzun vadede bilişsel performansı zayıflatabiliyor. Bu nedenle uzmanlar, aktif öğrenme, derin okuma ve ekran dışı zihinsel faaliyetlerin artırılmasını öneriyor. Dijital demans tartışması nostaljik bir yaklaşım değil, bilişsel sağlığın korunmasına yönelik bilimsel bir uyarı olarak değerlendiriliyor.

KAYNAK: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35164464/