Labmedya - Laboratuvar ve Sağlık Gazetesi

Yarı deneysel saha çalışmasına 506 kişi katıldı. Dinletilen eserler tür, erişilebilirlik ve katılımcıların daha önce duyup duymaması bakımından birbirinden ayrılıyordu. Her eserin ardından katılımcılar beğeni düzeylerini, esere aşinalıklarını ve “duygulanıp etkilenme” durumunu ifade eden kama muta deneyimini değerlendiren anketleri doldurdu. Aynı sırada Polar H10 göğüs bantları kalp hızı ile kalp hızı değişkenliğini kesintisiz izledi.

Çok düzeyli modeller, daha erişilebilir bulunan ve önceden tanınan eserlerin genel olarak daha fazla beğeni ve daha güçlü kama muta duygusuyla ilişkili olduğunu gösterdi. Ancak bu ilişki herkes için aynı değildi. Tepkiler, dinlenen müzik türü ile kişinin o türe yönelik zevkinin ne ölçüde örtüştüğüne bağlı olarak değişti. Dolayısıyla bir eserin “etkileyiciliği” yalnızca müzikal yapısından değil, dinleyicinin kültürel olarak şekillenmiş yöneliminden de etkileniyordu.

Daha güçlü kama muta deneyimi, ortalama ve minimum kalp hızında artışla ve parasempatik sinir sistemi etkinliğini yansıtan kalp hızı değişkenliği göstergelerinde azalmayla ilişkili bulundu. Bu desen, duygusal olarak etkilenme anlarında fizyolojik uyarılmanın yükseldiğini düşündürüyor. Araştırma, kalp ritmindeki değişimin tek başına belirli bir duyguyu teşhis edemeyeceğini; öz bildirimlerle fizyolojik ölçümlerin birlikte ele alınması gerektiğini ortaya koyuyor.

Sonuçlar, canlı müziğin bedensel etkisinin eserin tanıdıklığı, anlaşılabilirliği ve kişinin müzik zevki arasındaki etkileşimle şekillendiğini gösteriyor. Çalışma saha ortamında yürütüldüğü için laboratuvar deneylerindeki sıkı kontrolün tamamına sahip değil; buna karşılık gerçek bir konser deneyimini sosyal çeşitliliği yüksek bir örneklemde ölçmesi, müzik ve iyi oluş araştırmalarına günlük yaşama daha yakın kanıt sağlıyor.

Kaynak: https://www.nature.com/articles/s41598-026-66432-1