Labmedya - Laboratuvar ve Sağlık Gazetesi

İyi planlanmış vejetaryen ve vegan diyetler çocuklarda sağlıklı büyümeyi tam anlamıyla destekleyebiliyor. Critical Reviews in Food Science and Nutrition dergisinde yayınlanan çığır açan araştırma, dünya genelinde 48.000+ çocuk ve ergen üzerinde yapılan kapsamlı bir meta-analiz sonuçlarını ortaya koydu. İtalya, ABD ve Avustralya'dan araştırmacılar, 18 farklı ülkeden 59 çalışmayı inceleyerek bitkisel diyetlerin çocuklar üzerindeki etkilerini değerlendirdi. Sonuç? Boy, kilo ve gelişimsel göstergeler açısından bitkisel beslenme yapan çocuklar, her şeyi yiyen akranlarıyla karşılaştırılabilir düzeyde bulundu. Ancak araştırma, temel besin öğeleri takviye edilmediğinde eksiklik riskinin arttığını da vurguluyor.

Kalp Sağlığında Büyük Avantaj: LDL Kolesterol Düşüyor

Bitkisel beslenme yapan çocuklar, düşük toplam kolesterol ve LDL (kötü kolesterol) seviyelerine sahip. Bu bulgular, vejetaryen ve vegan diyetlerin çocuklarda kardiyovasküler sağlık açısından ek faydalar sunabileceğini gösteriyor. Araştırma ekibi, meyve, sebze, tam tahıl ve baklagillerin yüksek tüketiminin lif ve koruyucu besin öğeleri sağladığını ortaya koyuyor. Vejetaryen çocuklar hafifçe daha zayıf ve kısa bulunurken, daha düşük vücut kitle indeksi (BMI) ve yağ kütlesine sahip oldukları tespit edildi. Ancak bu farklılıklar normal sağlıklı aralıklar içinde kalıyor ve endişe verici değil.

Dikkat! Bu Besin Öğelerini Mutlaka Takviye Edin

B12 vitamini bitkisel kaynaklardan yeterince alınamıyor ve mutlaka takviye edilmeli. Dr. Jeannette Beasley uyarıyor: "Kalsiyum, iyot ve çinko alımları genellikle önerilen aralıkların alt ucundaydı. Özellikle vegan çocukların kalsiyum alımı son derece düşüktü." Kritik besin öğeleri: B12 vitamini (mutlaka takviye), kalsiyum (zenginleştirilmiş bitkisel sütler, tahini), iyot (iyotlu tuz), demir (baklagiller, koyu yapraklı yeşillikler), çinko (kuruyemişler, tam tahıllar). Baş yazar Dr. Monica Dinu şunu vurguluyor: "İyi planlanmış ve uygun şekilde desteklenmiş vejetaryen ve vegan diyetler besinsel gereksinimleri karşılayabilir ve çocuklarda sağlıklı büyümeyi destekleyebilir."

Aileler İçin Pratik Rehber: Ne Yapmalı?

Profesyonel destek alın - Diyetisyen veya pediatrik beslenme uzmanıyla çalışın
Takviye kullanın - B12 vitamini mutlaka, gerekirse D vitamini ve omega-3
Çeşitlilik sağlayın - Farklı protein kaynakları, renkli sebze ve meyveler
Zenginleştirilmiş ürünler - Bitkisel sütler, tahıllar, besin mayası tercih edin
Düzenli kontrol - Kan tahlilleri ile besin seviyelerini 6 ayda bir takip edin

Dr. Wolfgang Marx: "Çocuklar için iyi planlanmış vejetaryen ve vegan diyetler uygunluğu konusunda çok az netlik vardı, bu da ebeveynler için tutarsız tavsiyelere yol açıyordu. Artık elimizde net kanıtlar var!"

Kaynak:

Lotti, S., et al. (2025). Lacto-ovo-vegetarian and vegan diets in children and adolescents: a systematic review and meta-analysis. Critical Reviews in Food Science and Nutrition.

DOI: https://doi.org/10.1080/10408398.2025.2572983