Araştırma
Bilimsel Veriler Alarm Veriyor 1990’dan Bugüne Kanser Ölümlerinde %74’lük Artış Gözlemlendi!
Acil önlem ve hedefli finansman olmadan, 2050'de 30,5 milyon kişinin yeni kanser teşhisi alması ve 18,6 milyon kişinin kanserden ölmesi öngörülüyor Vakaların yarısından fazlası ve ölümlerin üçte ikisinden fazlası düşük ve orta gelirli ülkelerde gerçekleşecek.
Umut Verici Gelişmelere Rağmen Büyüyen Küresel Eşitsizlikler
Yaşa göre düzeltilmiş ölüm oranları 1990 ile 2023 arasında dünya genelinde %24 azaldı, ancak bu iyileşme yüksek ve üst-orta gelirli ülkelerde yoğunlaşmış durumda Vaka ve ölüm sayılarındaki artışın çoğu nüfus artışı ve yaşlanan toplumlardan kaynaklanıyor.
Değiştirilebilir Risk Faktörleri: %42 Önlenebilir
2023'teki kanser ölümlerinin yaklaşık %42'si 44 değiştirilebilir faktöre bağlıydı.
Başlıca risk faktörleri:
- Tütün kullanımı (önde gelen risk)
- Sağlıksız beslenme
- Yüksek alkol tüketimi
- Mesleki maruziyet
- Hava kirliliği
- Güvenli olmayan cinsel ilişki (düşük gelirli ülkelerde önde gelen risk)
Erkeklerde kanser ölümlerinin %46'sı bu risk faktörlerine bağlıyken, kadınlarda bu oran %36'da
Araştırma, dünyanın Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Hedefi'ne (SDG) ulaşma yolunda olmadığını gösteriyor. Bu hedef, 2015-2030 arasında kanser dahil bulaşıcı olmayan hastalıklardan kaynaklanan erken ölümleri üçte bir oranında azaltmayı öngörüyor.
Uzmanlardan Acil Eylem Çağrısı
Institute for Health Metrics and Evaluation'dan Dr. Theo Vos, "On kanser ölümünden dördü tütün, kötü beslenme ve yüksek kan şekeri gibi bilinen risk faktörleriyle bağlantılıyken, ülkelerin bu faktörleri hedeflemek, potansiyel olarak kanser vakalarını önlemek ve hayat kurtarmak için muazzam fırsatları var" dedi.
Araştırmacılar, kaynak sınırlı ortamlarda özellikle eşitlikçi kanser kontrolünün öncelik haline gelmesi gerektiğini vurguluyor. Bu, genişletilmiş önleme, erken ve doğru teşhis, kaliteli tedavi ve güçlendirilmiş kanser gözetim sistemlerini içermeli.
Küresel Kanser Yükü
- En sık teşhis edilen kanserler (2023): Meme kanseri, akciğer kanseri, kolorektal kanser, prostat kanseri, mide kanseri
- En ölümcül kanserler: Akciğer kanseri, kolorektal kanser, mide kanseri, meme kanseri, özofagus kanseri
- 204 ülke ve bölge için 47 kanser türü analiz edildi
Araştırma, kararlı, iyi finanse edilmiş ve veriye dayalı eylem olmadan artan kanser yükünün küresel sağlık için "yaklaşan bir felaket" temsil ettiğini uyarıyor.
Kaynak: GBD 2023 Cancer Collaborators. (2025). The global, regional, and national burden of cancer, 1990–2023, with forecasts to 2050: A systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2023. The Lancet, 406(10512), 1565-1586. DOI: 10.1016/S0140-6736(25)01635-6 Link: https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(25)01635-6/fulltext






